اخیرا گونهای جدید از ویروس کرونا در چین در حال انتشار است که در چندین کشور دیگر هم گزارش شده است. در حالی که آمار رسمی افراد فوت شده و مبتلا در حال افزایش است، مقامات بهداشتی در حال انجام تحقیقات بیشتر برای شناخت این ویروس چینی و راههای مبارزه با آن هستند.
ویروس کرونا چیست؟
ویروسهای کرونا خانوادهی بزرگی از ویروسها بوده که بر اساس اعلام مرکز پیشگیری و کنترل بیماریهای آمریکا باعث ایجاد بیماریهای تنفسی، مانند سرماخوردگی معمولی در افراد میشوند.
بسیاری از مردم دستکم یکبار در طول عمر خود به این ویروس آلوده میشوند، ولی علایم آنها از خفیف تا متوسط متغییر است. در برخی از موارد ویروس میتواند باعث بیماریهای لوله تنفسی تحتانی همچون برونشیت و سینه پهلو یا ذات الریه (Pneumonie) شود.
ویروس کرونا در میان جانوران در سرتاسر جهان شایع است، ولی تنها تنی چند از آنها بر روی انسان اثر میگذارند. در موارد نادر ویروس کرونا میتواند از جانوران به انسانها منتقل شود. پیشتر دو مورد از این ویروس با نام سندروم تنفسی خاورمیانه و سندروم شدید و حاد تنفسی از جانوران به انسان منتقل شده و باعث ایجاد علایم شدیدی در انسان شده بود.
تا چه حد ویروس کرونا منتشر شده است؟
اولین نمونه از ویروس شبه ذات الریه (به طور عامیانه سینه پهلو) در تاریخ دهم دی ماه سال 1398 (سی و یکم دسامبر سال 2019) در شهر ووهان کشور چین مشاهده شد. بعد از آن ویروس در کشورهای دیگری همچون تایلند، ژاپن، جمهوری کره، ایالات متحده آمریکا، استرالیا، فرانسه و … هم گزارش شده است.
ویروس کرونا از کجا آمده است؟
از آنجایی که در ووهان چین افرادی که به تازگی به بازار فروش حیوانات و موجودات دریایی رفت و آمد داشتند، اولین افراد مبتلا به کرونا ویروس بودند، مقامات بهداشتی احتمال میدهند که این ویروس از حیوان به انسان منتقل شده است.
به تازگی پژوهشگران ژنهای ویروس کرونای جدید موسوم به 2019-nCoV را با بیش از 200 ویروس کرونا که حیوانات مختلفی در جهان را آلوده میکند، مقایسه کردهاند. نتایج تحقیقات پژوهشگران نشان داد که این ویروس جدید از مارها منشا گرفته است. نتایج این پژوهش در مجله ویروس شناسی پزشکی (Journal of Medical Virology) منتشر شده است.
با این همه برخی دیگر از دانشمندان نتایج این پژوهش را زیر سوال میبرند و میگویند نمیتوان به صورت قطعی در مورد منشا این ویروس اظهار نظر کرد.
چگونه ویروس کرونا از حیوانات به انسانها منتقل شده است؟
برخی از ویروسها مانند ویروس کرونا میتوانند از حیوان به انسان منتقل شوند، اما چگونه؟ بر اساس پژوهشی که در مجلهی ویروس شناسی پزشکی منتشر شده، احتمالا در حیوان میزبان ویروس، تغییراتی در پروتئین آن رخ میدهد که باعث میشود امکان اتصال به گیرندههای مخصوص در سلول میزبان را پیدا کند.
این توانایی یک قدم اساسی برای ورود ویروس به سلولهاست. پژوهشگران معتقدند که این تغییر در پروتئین ویروس احتمالاً به انتقال ویروس به انسان هم کمک میکند.
آیا امکان انتشار کرونا ویروس بین انسانها وجود دارد؟
در موارد محدود امکان انتشار ویروس از فردی به فرد دیگر وجود دارد ولی روش اصلی انتقال آن از حیوان به انسان است. امکان انتشار از فرد آلوده به فرد دیگر از روشهای زیر وجود دارد:
- هوا (ذرات ویروس ناشی از عطسه و سرفه)
- ارتباط نزدیک انسانی (لمس کردن و دست دادن)
- اشیا و سطوحی که ذرات ویروسی روی آن هستند (لمس کردن دهان، چشمها و بینی پیش از شستن دستها)
- در موارد نادر از آلودگی مدفوعی
علایم کرونا ویروس جدید چیست و چگونه درمان میشود؟
علایم ویروس کرونای جدید شامل تب، عطسه و سخت نفس کشیدن است. بر اساس نتایج یک پژوهش جدید که در مجلهی لنست (The Lancet) انجام شد، این علایم مشابه علایم سارس (SARS) است.
با وجود شباهتهای موجود به سارس، تفاوتهایی هم بین این دو وجود دارد. 20 تا 25 درصد از بیماران مبتلا به سارس علایم درگیر شدن مجاری تنفسی فوقانی همچون آب ریزش بینی، عطسه و گلو درد و همچنین مشکلات گوارشی همچون اسهال را تجربه کردند که در افراد مبتلا به کرونا ویروس دیده نمیشود.
در حال حاضر درمان خاصی برای ویروس کرونا وجود ندارد و بسیاری از افراد مبتلا خود به خود بهبود یافتند. به افراد توصیه میشود که به اندازهی کافی استراحت کرده و داروهایی برای بهبود علایم بیماری خود مصرف کنند.
یک دستگاه بخور گرم در خانه و یا دوش آب گرم به بهبود گلو درد و سرفه کمک بسیار زیادی میکند. فرد مبتلا باید آب و مایعات زیاد بنوشد و اگر احساس ضعف و بیماری زیادی کرد باید با پزشک مشورت کند. (این توصیهها برای مقابله با انواع ویروس کرونا است و به صورت مشخص نوع جدید این ویروس را در بر نمیگیرد.)
همچنین باید گفت که در حال حاضر برای مقابله با ویروس واکسنی وجود ندارد، ولی پژوهشگران انستیتو بهداشت ملی آمریکا در مراحل مقدماتی تهیه واکسن هستند. بر اساس خبری که شبکهی خبری NBC News منتشر کرده، شرکت دارویی Regeneron هم در مراحل اولیهی تولید دارویی برای مقابله با این ویروس جدید هستند.
چگونه از خود و دیگران در زمان شیوع کرونا مراقبت کنیم؟
بر اساس اطلاعیهی سازمان کنترل و پیشگیری بیماریهای ایالات متحده اگر قصد سفر به ووهان چین را دارید، نباید در تماس با افراد بیمار، حیوانات مرده یا زنده، بازار فروش حیوانات، فراوردههای گوشتی و گوشت پخته نشده قرار بگیرید.
اگر شخص به ویروس آلوده شده باشد، حداقل کاری که میتواند انجام دهد این است که جلوی انتشار آن را به دیگران بگیرد. فرد مبتلا بهتر است در خانه مانده و خود را از دیگر اعضای خانواده دور نگه دارد.
به فرد توصیه میشود که در محیط ایزوله هم مدام ماسک بگذارد و در هنگام عطسه و سرفه از دستمال استفاده کند. شستن دستها هم یکی دیگر از مهمترین اقداماتی است که فرد آلوده به کرونا باید انجام دهد.
افرادی که به تازگی به ووهان سفر کردهاند و دو هفته علایمی همچون تب، سرفه یا سختی تنفس را تجربه میکنند، باید هر چه سریعتر به مراکز درمانی مراجعه کرده و کادر درمانی را در جریان سفر خود به این شهر قرار دهند.
احتمالا نگرانیهایی دربارهی ویروس کرونا دارید اگر سوالی دارید که در این مقاله به آن پاسخ داده نشده است،میتوانید در قسمت نظردهی که در انتهای این مقاله است بنویسید، پزشکان دکتر دکتر در کوتاهترین زمان ممکن به پرسشهای شما جواب خواهند داد.
برای پیشگیری از ویروس کرونا چه کار کنیم؟
برای جلوگیری از ویروس کرونا میتوانید کارهای زیر را انجام دهید:
روش اول – محافظت از خود در برابر ویروس کرونا
برای کاهش خطر ابتلا به ویروس کرونا دستهای خود را مرتب با آب و صابون بشویید
شستن دستها بهترین راه جلوگیری است. ابتدا با مقداری آب گرم دست خود را خیس کرده و بعد از یک صابون ملایم استفاده کنید. سپس بعد از 20 تا 30 ثانیه با آب گرم دستهای خود را آب بکشید.
- همیشه پیش از خوردن یا آشامیدن دستهای خود را بشویید. همچنین هر بار که در فضاهای عمومی حضور دارید یا در مجاورت فردی هستید که مشکوک به آلودگی ویروسی است دستهای خود را بشویید.
دستهای خود را از چشمها، دهان و بینی دور نگه دارید
ممکن است هنگام گرفتن دستگیره در یا گذاشتن دستها روی پیشخوان یک مغازه در معرض ویروس قرار گرفته باشید. ویروس بر روی سطح دستان شما باقی خواهد ماند و اگر با دست آلوده صورت، بینی، چشمها و دهان خود را لمس کنید به راحتی آلوده خواهید شد.
- در صورت نیاز به لمس صورت، پیش از این کار حتماً دستهای خود را به خوبی بشویید. این کار خطر آلودگی را کاهش خواهد داد.
از افرادی که سرفه یا عطسه میکنند فاصله بگیرید
از آنجایی که ویروس کرونا یک بیماری تنفسی است، عطسه و سرفه از علایم شایع آن به حساب می آید. علاوه بر این عطسه و سرفه باعث پخش ویروس در هوا شده و خطر آلودگی ویروسی را افزایش خواهد داد.
از افرادی که علایم عفونت دستگاه تنفسی فوقانی را نشان میدهند، دوری کنید
- با احترام از افراد بخواهید که از شما فاصله بگیرند. شما میتوانید از این عبارت استفاده کنید: «من متوجه شدم که سرفه میکنید، امیدوارم هر چه زودتر خوب شوید، اما لطفاً برای اینکه بیمار نشوم از من فاصله بگیرید.»
با استفاده از موادی که ویروسها را میکشند، سطوحی که مرتب با آنها سر و کار دارید ضد عفونی کنید
متاسفانه ویروس روی سطوحی همچون دستگیره در، پیشخوانها و شیرهای آب باقی میماند. روزانه با استفاده از اسپری یا مواد ضد عفونی کننده، سطوح را به خوبی تمیز کنید.
سطوح باید دستکم 10 دقیقه با مواد ضدعفونی کننده مرطوب شوند تا ویروسها به طور کلی کشته شوند. استفاده از این مواد خطر باقی ماندن ویروس بر سطوح و انتشار آلودگی را کاهش خواهد داد.
در خانه، دستگیره در ورودی، کانتر آشپزخانه و حمام و شیرهای آب را مداوم ضدعفونی کنید
در محیط کار سطوحی که بیشتر افراد با آن در تماس هستند، مانند دستگیرهها، نردهی پلهها، پیشخوانها و میزها را مرتب ضدعفونی کنید
با مخلوط کردن 240 میلی لیتر مایع سفید کننده در 3.8 لیتر آب گرم میتوانید محلول ضدعفونی بسازید
هنگام حضور در فضاهای عمومی از ماسک یکبار مصرف استفاده کنید
از آنجایی که این ویروس از طریق هوا منتشر میشود، به راحتی با تنفس وارد بدن خواهد شد. برای کاهش خطر آلودگی، دهان و بینی خود را با ماسک یکبار مصرف بپوشانید. از یک ماسک بیشتر از یکبار استفاده نکنید هر چند ساعت یکبار آن را دور انداخته و از ماسک جدید استفاده کنید.
هر بار که ماسک را تعویض میکنید، ماسک قبلی را در کیسه نایلونی قرار دهید و نایلون را گره بزنید و به سطل زباله بیاندازید،سپس دستهای خود را بشویید.
اگر از داروهای سرکوب کننده ایمنی مانند کورتون استفاده میکنید و شانس ابتلا به عفونت تنفسی در شما بالا است، یا به بیماریهای ریوی همچون آسم مبتلا هستید و باید به خارج از کشور سفر کنید، در طول پرواز برای جلوگیری از انتشار عفونت از ماسک استفاده کنید.
اگر واقعاً بیمار نیستید، نیازی به نگرانی بیش از حد نیست
این روزها خبرهای زیادی در مورد ویروس کرونا در شبکههای اجتماعی به اشتراک گذاشته میشود که گاهی باعث ترس و اضطراب بی مورد میشود. اخبار را از منابع رسمی و مطمئن دریافت کنید.
این روزها مردم از افراد چینی و اهالی آسیای جنوب شرقی دوری میکنند و این به نوعی حس تبعیض نژادی را در جامعه ایجاد میکند. در حالیکه لزوماً همهی این افراد بیمار نیستند و چینی بودن افراد به این معنی نیست که آنها بیشتر از سایر افراد بیماری را منتشر میکنند.
لیست غذاهایی که نباید خورده شود، لزوماً لیست قابل اطمینانی نیست. هر گونه اطلاعات را از منابع معتبر چک کنید.
روش دوم– جلوگیری از آلوده شدن ویروس کرونا توسط حیوانات
پختن گوشت و تخم مرغ به صورت کامل خطر آلودگی را کاهش میدهد
این ویروس از حیوان به انسان منتقل میشود، پس برای جلوگیری از انتقال ویروس لازم است که گوشت حیوانات به خوبی پخته شود. هر کدام از فراوردههای پروتئینی در درجه حرارت مخصوص خود خواهند پخت، پیش از خوردن حتماً به کمک دما سنج مخصوص آشپزخانه دمای داخلی گوشت را بررسی کنید.
فراوردههای پروتئینی در این درجه حرارت باید به طور کامل پخته شوند
- گوشت مرغ و بوقلمون – 74 درجه سانتیگراد
- گوشت گوساله – 63 درجه سانتیگراد
- گوشت چرخکرده – 71 درجه سانتیگراد
- تخم مرغ – 71 درجه سانتیگراد
برای کم کردن خطر انتقال بیماری تماس با حیوانات زنده را به حداقل برسانید
حیواناتی که احتمال آلوده بودن آنها وجود دارد را لمس نکنید. تنها در صورتی آنها را لمس کنید که در محیط کار با آنها در تماس هستید یا اینکه در خانه از آنها نگه داری میکنید. خفاشها و حیوانات مزرعه احتمالاً بیشترین منبع آلودگی هستند
اگر مجبور به تماس با حیوانات زنده هستید، هر بار دست خود را کامل بشویید
هر بار که حیوانی را لمس میکنید، دستهای خود را به دقت بشویید. ابتدا با مقداری آب گرم دست خود را خیس کرده و بعد از یک صابون ملایم استفاده کنید. بعد از 20 تا 30 ثانیه با آب گرم دستهای خود را آب بکشید. بعد دست خود را با یک حوله تمیز خشک کنید
اگر با حیوانات سر و کار دارید، هر بار که به یکی از آنها دست میزنید، دستهای خود را به روش توضیح داده شده بشویید. در این صورت اگر حیوانی آلوده باشد، جلوی انتشار بیماری به حیوانات دیگر را خواهید گرفت.
سخن پایانی؛ هر آنچه که از ویروس کرونا باید بدانید
چه کارهایی برای مقابله با ویروس باید انجام داد؟
واکسنی برای ویروس کرونا وجود ندارد. برای اینکه به عفونت ویروس کرونا مبتلا نشویم لازم است که اقدامات پیشگیرانهای را انجام دهیم. اینها کارهای سادهای هستند که برای پیشگیری از ابتلا به سرماخوردگی معمولی هم انجام میدهیم.
- دستهای خود را به شیوهی درست با آب گرم و صابون بشویید یا از ژلهای ضدعفونی کنندهی دست بر پایهی الکل برای ضد عفونی کردن دستها استفاده کنید. فرایند شستن دستها حداقل باید 20 ثانیه طول بکشد.
- دستها و انگشتان خود را به چشمها، بینی و دهان خود نزدیک نکنید
- از تماس نزدیک با افراد آلوده خودداری کنید.
با عفونت ویروس کرونا به مانند یک سرما خوردگی معمولی رفتار کنید:
- زیاد استراحت کنید
- مایعات بنوشید
داروهای بدون نسخه برای گلو درد و تب خریداری کنید. آسپرین نباید به کودکان و نوجوانان کمتر از 19 سال داده شود، به جای آن از استامینوفن و ایبوپروفن استفاده کنید.
وجود یک دستگاه بخور در خانه به فردی که گلو درد دارد بسیار کمک میکند.
اگر دربارهی ویروس کرونا سوالی دارید میتوانید در قسمت نظردهی که در انتهای این مقاله است بنویسید، پزشکان دکتردکتر در کوتاهترین زمان ممکن به پرسشهای شما جواب خواهند داد.